Ngày tháng năm – Diêm Liên Khoa

Lần đầu đọc sách của Diêm Liên Khoa và đặc biệt ấn tượng mạnh mẽ phong cách viết của ông. Cách ông mô tả về bóng tối, cái chết và sự tha hoá trong nhân phẩm con người nhưng cốt lõi vẫn hướng con người đến ánh sáng, sự sống và nhân tính.
Ngày tháng năm là một tác phẩm gói gọn tất cả những điều nêu trên, một cuốn sách không dày nhưng lại mang trong mình sức nặng về sự chịu đựng và giới hạn của con người.
Ông lão và con chó mù đã cố gắng từng chút một đấu tranh, chống lại sự tàn khốc của số phận và thiên nhiên khắc nghiệt. Chỉ còn ông và con chó ở lại một vùng đất mà tất cả mọi người đã từ bỏ, một vùng đất chết chóc và khô hạn như một lời tuyên chiến với định mệnh.
Hình ảnh ông và con chó mù cố gắng chăm chút cho cây ngô nảy mầm từ hạt giống cuối cùng mang lại cái cảm giác như đây là một nghi thức kéo dài sự sống, một tín ngưỡng của con người trong việc tiếp diễn cuộc đời.
Mối quan hệ giữa ông lão và con chó là một trong những điểm chạm mạnh vào cảm xúc của người đọc. Họ vừa là đồng đội, vừa là người thân và cũng là chỗ dựa tinh thần cho nhau. Ranh giới giữa người và vật dường như bị xoá nhoà thay vào đó là một nỗi đau nhân thế và bản năng sinh tồn mãnh liệt.
Sự ra đi của ông lão và lời dặn dò của ông dành cho con chó mù như là sự hy vọng của ông dành cho tương lai, dành cho mảnh đất ông dành cả đời để sống và nằm xuống và dành cho cả con cháu sau này của ông. Sự sống không hề mất đi, nó chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác, ông lão đã hoá thân vào đất để nuôi dưỡng mầm xanh duy nhất còn lại và cây ngô đã không phụ lòng ông, những hạt ngô đã hình thành mang trong mình linh hồn, xương máu và hy vọng của một con người.